Archive for the Category »Gielie «

Klaar met skool

“Ouens, ons sal moet plan maak, en vinnig ook,” laat val Andre terwyl ons een Vrydagaand in sy kamer sit, elkeen met ‘n bier in die een hand en ‘n Craven ‘A’ in die ander hand. Ons beursies was dun. Tannie Lettie het geld met die perde gewen en het vir ons ‘n kas bier vir die aand gekoop, om bietjie te ontspan en weg te kom van die stres van die matriekeindeksamen. Die pakkie sigarette het Andre vasgelê toe iemand vir sy ma kom kuier het.

“Aag, relax,” laat weet ek. “Ek sal by my ma ‘n bottel vodka skaai en dan is ons sorted vir die res van die naweek”, sê ek, want ek het aangeneem hy praat van die ernstige duik wat besig was om in die kas bier te vorm.

Mark het net oorgeleun, nog ‘n blikkie bier gekry en dit geknak terwyl hy ‘n wind opgebreek het.

“Nee, julle fokkers, ek praat nie van die drank nie,” het Andre gesê en opgestaan.

“As dit weer een van jou planne is om …” het Mark begin, maar Andre maak hom stil.

“Nee. Luister vir ‘n slag, for fuck sakes, en hou op aan drank en naai dink. Woensdag skryf ons ons laaste vakke, dan is ons klaar met skool. Klaar!” sê Andre en gluur ons aan. “Tensy jy gaan staan en druip,” voeg hy by en gee vir Mark ‘n vuil kyk.

“Ja, en so what?” vra Mark. “Of dink jy ons moet vir oulaas iets breek by die skool? Miskien moet ons tandestokkies in al die klaskamerdeure se slotte gaan druk.”

“Nee fok! Wat gaan ons doen die vakansie? Al daaraan gedink?”

Ek en Mark sit stil, sluk bier en dink vir ‘n ruk. Wraggies, ons het niks om te doen nie. Na matriek moet mens mos see se kant toe gaan. Margate of iewers en baie drink en dalk score ook.

Andre steek toe nog ‘n sigaret aan, knak een van die laaste paar biere, sluk diep, en kondig toe aan. “Die familie wat vanmiddag hier kom kuier het, wel, ‘n vriend van hulle het ‘n erf in Margate gekoop, en hy het geen worries as ons die erf gebruik nie. Die erf is soort van deel van ‘n karavaanpark ook. Sien, die eienaar van die karavaanpark het skuldprobleme gehad, en toe verkoop hy van die grond, so as ‘n tipe van permanente staanplek. Ons moet net planne maak om ‘n tent iewers in die hande te kry.”

Toe onthou ek ook skielik van die army tent wat daar in die garage bo op die dakbalke iewers is. “Hey, daar’s ‘n sestien by twee-en-dertig army tent, met alles, in ons garage!”

Toe begin ons beplan. Nie dat daar veel was om te beplan nie. Basies was die plan ons ryloop Margate toe, en gaan hou vakansie daar. Maar ons was opgewonde, ons het ook iets gehad om na uit te sien sodra ons klaar is met skool.

Alle kak dinge kom ook op ‘n einde, en die Woensdag toe ons klaar geskryf het en uit die skoolsaal gestap het, was skool klaar vir ons. Ek het sommer ‘n sigaret net so in my skoolklere aangesteek en by die hek uit gestap. Mark en Andre ook. Ons het reguit na my huis toe gestap. Ma was effens aangeklam toe ons by die huis aangekom het, want sy wou weet hoeveel onderskeidings ek gekry het en of sy maar my matrieksertifikaat kan laat raam. Tannie Lettie het toe verduidelik dat die uitslae eers later in die koerant sal wees, en toe sommer aangebied dat sy en Ma ons sertifikate by die skool sal gaan haal, aangesien ons nog by die see sal wees.

Ons kry toe ons bagasie, tesame met die army tent se dak, grondseil, kantseile, male en female middelpale, kantpale, penne, kettings en ‘n hamer en swoeg grootpad se kant toe. Ons het nog ons skoolklere aan. Ons duime dui die rigting aan. Na so twintig minute trek daar ‘n Datsun SSS af. Toe besef ons dit gaan nie werk nie. Ons drie, met ons bagasie en die moerse pakkaas van ‘n tent? Never. Ons sal nie in ‘n kar pas nie. Shit.

Ons hou net ons duime uit vir vragmotors. Hulle brul verby. Di tyd stap aan. Dit is warm. Die sweet loop en ons duime begin al so half verlep lyk. Margate is ver.

‘n Verbleikte roesbruin Bedford 5-ton lorrie rammel van die pad af. Ek loop nader. ‘n Vriendelike omie, met ‘n Castle Milk Stout in sy hand en ‘n welige snor wat geel gevlek is deur nikotien vra waarnatoe ons gaan. Ek sê hom ons gaan Margate toe. Hy sê ons moet laai en agterop klim, want hy gaan ‘n vleuelklavier in Port Edward laai en sal ons met die grootste plesier in Margate drop. Sy van is Geybers, sy naam Koot, en aangesien ons klaar is met skool, kan ons hom ook sommer Koot noem. Niks van Oom Koot of Meneer Geybers of so iets nie. Ek dink net vir ‘n sekonde dat die mense met die klavier dalk die verkeerde persoon met die verkeerde lorrie gekry het om hulle klavier te trek, toe laai ons en ons klim.

Die Bedford rammel weg. Met die army tent se seile, maak ons ‘n lekker sitplek agterop. Ons lê sommer lekker terug en skree vir mekaar om hoorbaar te wees bo die lawaai van metaal wat rammel en die wind wat om ons suis.

Net daar anderkant Heidelberg breek ‘n ontsettende donderbui los. ‘n Wolkbreuk soos ons nog nie aanskou het nie. Koot ry. Die water stroom op ons neer en af en toe verblind die weerlig ons en die knalle slaan ons ore toe. Ons is sopnat en die wind waai ons koud. Terwyl die waterdruppels my gesig seer tref, wikkel ek my tas oop en kry ‘n bottel vodka uit. Een van my hemde verdwyn in ‘n warreling oor die rand van die lorrie. Ek kry my tas weer toe en draai die bottel se prop met my tande af. Ek sluk diep en die alkohol maak lekker warm in my maag. Ek gee die bottel aan. Daar in die gietende reën, agterop ‘n ou Bedford trok, vier ons die dag wat ons skool verlaat het. Later bedaar die storm en trek dit oop. Die wind waai ons nat klere yskoud. Koot ry.

Eers daar by Howick se wêreld, trek Koot af om diesel te gooi. Die Bedford loop stadig en dit was al sterk besig om donker te word. Koot gooi omtrent ‘n dosyn Milk Stout blikke in die asblik, en trek weg toe hy betaal het. Hy het gesê ons hoef nie te las nie.

Die reën vang ons weer daar anderkant Durban, oppad Suidkus toe. So ‘n flou see reëntjie wat aanhou en aanhou en aanhou. Toe Koot voor die hek van die karavaanpark stop, tref die reuk van braaivleis ons. Ons laai ons pakkaas af, bedank vir Koot en toe hy wegtrek wuif hy met ‘n blik Milk Stout in die hand. In die karavaanpark kyk ‘n paar mense die drie skimme, deurnat en vuil, met ‘n moerse groot tent wat hulle dra, skuins aan. Ek stamp my toon teen iets en sê kliphard, “Eina! Poes!” Iemand lag vir ons drie, maar ons voel fokkol.

Ons sukkel nie met die army tent in die donker nie. Ons gooi net die grondseil oop, gaan maak vuur, maak nog ‘n bottel vodka oop en braai van die vleis wat ons ma’s saamgestuur het. Die res van die vleis het Andre in die gemerkte sakkies in die gemeenskaplike vrieskas gaan pak. Mark sit ‘n Pink Floyd kasset in die draagbare radio/tape deck, rol ‘n lekker vet zol met die dagga wat hy ‘n week tevore by iemand langs die treinspoor iewers gaan koop het, en ons ontspan. Ons eet sommer die vleis so met die hand van die rooster af. Fok die skool, fok die hoof, fok die wêreld, en fok alles… Ons is klaar met skool. Ons vakansie en die res van ons lewens het begin.

Die mes

Oom Austerlitz het doer onder in die straat gebly. Later het hy die tydige met die ewige verwissel, maar toe ek in Standerd 4 was, het hy nog daar gebly. Die stories het ook maar geloop in die buurt. Party aande is vertel dat Oom Austerlitz een van die laaste SS-offisiere was wat die gereg nog kon ontduik het, ander stories het weer vertel dat Oom Austerlitz sonder ‘n vrou daar gebly het, want sy geliefde, ‘n pragtige Jodin, het omgekom by Auschwitz.

Oom Austerlitz was ook maar ‘n moerige man. Wat in sy lewe skeefgeloop het, sal ek nie weet nie. Oom Austerlitz het wel die lekkerste bier gemaak en die skerpste, sterkste knipmesse ooit.

En toe besluit ek mos ek wil een van Oom Austerlitz se knipmesse in my broeksak ronddra, nie daai goedkoop Okapi’s wat die Griek in sy kafee op die hoek verkoop het nie.
Ek stap toe oor na Oom Austerlitz om te gaan uitvind wat gaan ‘n knipmes my uit die sak jaag. Van die mense het my gesê dit is so R25. Maar onthou, die Okapi’s wat die Griek verkoop het was R1-50, en dit is baie jare terug.

Oom Austerlitz het daar in sy agterplaas gewerk. Ek het sy tuinhekkie oopgemaak, versigtig verby sy hond, wat my net lui aangegluur het, geloop na waar hy gewerk het en hom vertel ek is op soek na ‘n knipmes en hoeveel sal dit kos en ek sal later betaal. Hy het my net met skrefiesoë aangegluur, en my toe vertel dat as ek so ernstig daarop aandring om ‘n knipmes te hê, dan sal hy seker maar een moet maak en dit sal my R30 kos. My oë moes wyd gerek het, want toe sê hy as ek help, is dit net R15. Jislaaik, daai dae het ek die bure se gras gesny teen 25c vir die voorste grasperk en 25c vir die agterste grasperk, dus 50c per sny per week, maar R15 het na ‘n bargain geklink, al moes ek help.

Eerstens moes ek ‘n sak houtskool gaan haal het en volgens Oom Austerlitz se aanwysings net genoeg kole maak. Toe vat hy ‘n dunnerige, plat ystervyl, haal die handvatsel af, en plaas dit tussen die kole.

“Die kole is nou reg, sien jy?” het hy gesê en toe aangekondig dat ons eers vir ‘n lang ruk kan rus. “Die kole sal uitbrand, en al kouer word. Baie stadig afkoel. Teen vanmiddag se kant, kan ons verder gaan.” Toe bring hy twee glase bier. Van die bier wat hy self gebrou het. Ek vat toe myne en sluk ook. Ons wag vir die kole om uit te brand en koud te word. Oom Austerlitz sluk nog baie bier en ek kry aanmaak koeldrank. Ook maar goed ek het aanmaak koeldrank gekry, want ek het al gevoel hoe gaan my gatvelle brand as Ma uitvind ek het ‘n glas bier by Oom Austerlitz gedrink.

Later, toe ‘n hele paar ure verbygegaan het, haal Oom Austerlitz die ystervyl tussen die koue as uit en begin werskaf.

“Sien, ons gaan die lem kort maak,” verduidelik hy. “’n Mes met ‘n kort lem pas lekker in jou hand en hy het baie snykrag. So sewe sentimeter vir die lem, en dan die ekstra stukkie sodat ons die lem in die hef, saam met die veer kan sit. Verstaan?”

Stadig maar seker het Oom Austerlitz die lem gevorm met die amarilwiel wat hy met die handslinger gedraai het. Hy vat toe ‘n ander vyl en begin die snykant skerpmaak. “Nie vlymskerp nie, net genoeg. Sien jy?”

Ek kyk hoe my mes se lem vorm begin aanneem.

Oom Austerlitz het toe nog ‘n sluk bier gevat. “Nou gaan ons die lem met hitte behandel. Jy moet mooi kyk.”

Oom Austerlitz het ‘n breë gasvlam gevat, die lem met ‘n tang vasgehou aan die gedeelte wat in die hef moet kom en die lem warmgemaak. Toe die lem rooi gloei, het hy dit vinnig in ‘n bak olie gedruk.

“Het jy mooi gekyk?” vra hy. “Medium rooiwarm, dan egalig, snykant eerste, dog vinnig in die olie om af te koel.”

Ek het net geknik.

“Nou gaan ons kyk of die lem weer hard genoeg is.” Oom Austerlitz het ‘n ander vyl gevat en oor die lem getrek. “Sien? Die vyl doen eintlik niks aan die lem nie?”

Ek het gekyk. Die lem het skaars ‘n merkie bygekry.

“Nou gaan ons die lem temper. Sommer in die elektriese oond. Dieselfde as wat in die kombuis is. Ek het dit klaar op so 200C gestel, en dit moet vinnig na die hitte behandeling gedoen word.

Oom Austerlitz het die lem in die oond geplaas, en die deur toegemaak. “Niks langer as 25 minute nie.”

Hy haal toe die lem uit en laat dit afkoel. “Gaan haal vir my twee klawers daar agter,” het Oom Austerlitz gesê en beduie na die rommelkas. Daarin was ivoorklawers wat hy by ‘n klavier uitgehaal het wat oor die muur was. Dit kan dalk na sonde klink om ivoorklawers op te kerf vir ‘n mes se hef, maar dit is nie, nie as iemand soos Oom Austerlitz jou knipmes maak nie. ‘n Goeie knipmes is soos ‘n sielsgenoot.

Oom Austerlitz het my huistoe gestuur en aan die ivoor begin skaaf. Twee dae later het hy laat weet my knipmes is gereed. Kant en klaar.

Die ivoor het geel geblink. Die lem was skitterend gepoleer en het oop en toe gemaak sonder ‘n speling. Nie te styf nie, ook nie te slap nie. Die lem was vlymskerp en het die hare van my arms laat tuimel met net ‘n ligte skeerbeweging.

Oom Austerlitz het die mes gaan bêre en ek het hard gespaar. Twee weke later was die mes myne, ten volle betaal. Ma het seker maar gedink sy was dronk en het van haar munte verloor want ek kon nie langer wag nie en het deur haar beursie gegaan vir die laaste R1.

“Die ivoor kort bietjie olierigheid so af en toe,” het Oom Austerlitz gesê toe ek die geld gaan oorhandig het en die mes in ontvangs geneem het. “Nie ‘n sterk olie nie. As dit warm is en jy sweet, vee jy die ivoor so langs jou neus en vryf dit in met jou duim.”

Ek het nog nooit ‘n beter knipmes gehad nie.

Category: Gielie  Tags: , ,  4 Comments

Die Driepuntplan Plus

Daar is die kinders wat ‘n skoolhoof se droom is. Die koeke en gatkruipers wat alles doen om die skoolhoof en onderwysers te beïndruk. Dan is daar diegene wat net saamvloei en nie uitsonderlik goed doen nie en ook nie baie stout is nie. Dan is daar…

Die Vrydagmiddag is ek en Mark daar by Andre se plek. Hy bly in ‘n rondawel in die agtertuin en ons sit lekker en rook. Andre blaai deur ‘n Scope en ons gesprek, met tussenposes van “Check hierdie girl se lekker pramme!” en dan wys hy eers die bladsy in die Scope vir almal, handel oor hoe diep erg kak skool is.

“My gat is rou gebliksem die week,” sê Mark en trek sy gesig skeef. “Ek kan skaars sit!”

“Dis nog niks. My hele gat is blou-pers,” gooi ek my deeltjie by en trek my broek af om hulle te wys.

“Ag nee sies man!” kla Andre. “Ek check girls uit en wil nie jou gat sien nie!” Hy blaai verder deur die Scope. “Check hier! Ek’s seker hier steek ‘n dooshaar uit,” sê hy en wys ons die foto in die Scope van ‘n vrou wat wydsbeen op ‘n stoel sit. Sy het ‘n piepklein bikini-broekie aan en daar is sterretjies wat die tepels van haar tiete bedek.

Ek bekyk die foto van naderby. “Nee, dis nie ‘n dooshaar nie,” sê ek en Mark gryp die tydskrif.

“Nee,” beaam hy. “Dit is net ‘n skaduwee strepie.”

Andre vat die Scope en gooi dit eenkant toe op die vloer. Hy trek ‘n vuurhoutjie, steek ‘n sigaret aan en blaas die rook dak toe. “So, wat gaan ons aan die hoof doen? Ons skuld dit vir Sandra.”

“Gaan gooi een van sy vensters stukkend,” stel ek voor.

“En wat nog?” vra Mark. “Ons is mos drie. Jy breek ‘n venster en ek sal sy swembad gaan opfok deur kunsmis daarin te gooi. Die alge sal grasgroen groei.”

“Right, in die garage staan petrol,” sê Andre.

“Nee, fok ou! Wat wil jy met petrol maak?” vra Mark verbaas. “Ons soek nie die pigs op ons gatte nie.”

“Relax man. Ek gaan dit op sy gras gooi dat sy gras vrek,” sê Andre.

“Cool! Maar ek sal obvious die ruit heel laaste moet breek, want dit maak ‘n geraas,” sê ek en steek vir my ook nog ‘n sigaret aan.

“Ja,” sê Mark. Ek sal eerste gaan en die kunsmis in sy swembad gooi. Terselfdertyd kan Andre die petrol op sy voorste grasperk gooi en ons as ons twee klaar is, reg op ons fietse om te jaag, gooi jy die ruit uit en dan spark ons.”

“Hoe laat gaan ons?” vra Andre wat al weer besig is om deur die Scope te blaai.

“Ek dink ons moet vroeg gaan. So agtuur,” sê Mark en druk sy sigaretstompie in ‘n leë skoenpolitoer blikkie dood. “Dan kan ons iewers gaan hang waar mense ons sien, om ‘n alibi te kry.”

“Maar die bure of iemand kan ons sien. Die mense slaap nog nie daai tyd nie,” haak ek vas.

“Ons sal net kyk. As die venster gebreek is, is dit in elk geval net tien sekondes as ons hard trap en ons is in ‘n ander straat.”

“Ja, wat’s jou case nou skielik?” vra Andre. “Laas het ons ‘n ruit helder oordag uitgeskiet. Chicken jy uit?”

“Nee, ek sê maar net.”

“Ons kom seweuur hier bymekaar,” sê Mark, kak kliphard en ons spat by die rondawel uit.

Op pad huis toe, begin daar ‘n plan in my agterkop te vorm. Daai twee wil mos so vroeg in die aand gaan. Alibi kamstig, ga! Vroeg saans het mens iets nodig wat die aandag van die voortvlugtiges sal aftrek. Chicken, ek? Hahaha!

Ma en Tannie Lettie het lekker gesit en drink toe ek by die huis aankom en my skaars opgemerk. Ek het nog heelwat om af te handel as ek seweuur by Andre wil wees. In die volgende uur en ‘n half moet ek my goed agtermekaar kry.

Kwart voor sewe gaan haal ek ‘n paar glas ghoens uit die boks onder in my kas waar albasters, tennisballe en allerhande ander goed in is en toets my kettie deur die velletjie vas te knyp en die rekke ver uit te rek dat hulle dun raak. Die haasrek was nog nuut. Alles in orde.

Seweuur sit ek my fiets op die gras buitekant Andre se rondawel neer en stap binne. ‘n Klein Coke-botteltjie vol petrol staan op sy lessenaar. Mark is natgesweet en beduie na ‘n rugsak toe. “Fokkit, hoeveel kunsmis het jy gebring?” vra ek.

“Vyftien kilogram sak. Die swembad is groot.”

“Ja, sal seker genoeg wees.” Ek sê niks oor die piepklein botteltjie petrol nie.

“Dis al wat in die garage was,” verduidelik Andre self. “Ons kan nie nou gaan petrol koop nie. Dit sal verdag lyk.

“Daai is genoeg,” sê ek. “Right, kom laat ons waai.”

“Wag, waarnatoe gaan ons as ons klaar is?” vra Mark.

“Sommer na my huis toe. Ma en Tannie Lettie is daar en ons kan daar rondhang. Daar is ses biere in die yskas ook.”

Al is die naglug koel, voel ek hoe die sweet teen my gesig aftap terwyl ons na die skoolhoof se huis toe ry. Dit is nogal ‘n entjie, want hy bly in een van die meer gegoede buurte. Dit is egter nie die afstand wat my laat sweet nie, maar die plan waarvan die ander twee nie weet nie.

Naby aan die hoof se huis ry ons stadiger. Die buurt is stil. Ons sit ons fietse agter ‘n groot struik neer en Mark gaan met sy kunsmis. Hy sluip versigtig aan die kant van die huis verby en klim oor die lae hekkie na die agterplaas toe. Ek sweet verskriklik. Toe hy na ‘n ruk weer te voorskyn kom, kon ek sommer sien sy rugsak is leeg.

Andre staan nog ‘n rukkie in die donker, kyk heen en weer en sprinkel dan die petrol op die grasperk. Die hoof het nie juis beddings in sy voortuin nie, maar die grasperk is diep groen en pragtig.

Ons klim op ons fietse en toe ons seker is daar is niemand in die straat nie, haal ek ‘n ghoen uit my broeksak en die kettie voor by my broek onder my hemp uit. Ek kan die flikkering van ‘n lig, seker die televisie s’n, sien deur die gordyn. Ek plaas die ghoen in die velletjie, knyp dit vas en trek die rekke so ver as moontlik terug. Ek laat gaan. Die venster spat in duisende stukke. Andre en Mark laat waai. My hande bewe. Ek pluk die groot rooi klapper uit my broeksak en trek sommer ‘n hele paar vuurhoutjies gelyk. Die lont van die klapper sis en ek gooi dit na waar ek gesien het Andre die petrol gesprinkel het. Ek hoor nog iets wat klink soos ‘n ruit wat breek. Ek kyk nie eers om te sien waar die klapper land nie maar trap my fiets so hard soos wat ek kan.

In my gedagtes tel ek. Een, twee, drie… agt… en ek hoor die harde knal. Nogal nie sleg nie. Vroeër vanaand het ek met die lengte van die lont geëksperimenteer totdat ek dit so naby as moontlik aan tien sekondes se brandtyd kon kry.

Ons jaag nie in ‘n groep terug nie. Elkeen draai in strate af soos hy lus het. Toe ek dink ek is veilig, ry ek lekker rustig terug huis toe. Die polisiesirenes wat klink asof dit in die rigting van die hoof se huis beweeg, laat my net klein bietjie kriewelrig voel.

Toe ek by die huis indraai, vlieg Mark en Andre iewers uit die donker uit. In die straatlig is hulle gesigte spierwit en hulle oë groot gerek. “Wat de fok? Wat de fokken fok?” vra Mark en hy klink amper histeries.

“Etter bliksem, ou!” is al wat Andre uitkry.

“Relax man, dit was net ‘n cracker,” probeer ek hulle kalmeer. “For fuck sakes, praat net sagter, die hele buurt kan seker hoor wat julle sê.”

Ons steek sigarette aan en begin toe die hele petalje bespreek. “Fok ou, toe ek ook ‘n ruit uitskiet hoor ek net ‘n sisgeluid en later een moerse slag toe ek al ‘n paar strate verder is,” sê Andre eerste.

“Wat!?” en ek onthou van iets wat ook soos glas geklink het wat breek net toe ek die klapper gegooi het.

“Ja, toe jou ruit kak toe haal ek oor,” sê Andre. “En hoor wat het Mark nog daar by die swembad gedoen.

“Die Kreepy-Krauly uitgetrek met pyp en al en langs die swembad neergesit, daai swembad pomp was aan en kry nie water nie, so teen die tyd het die motor al poer in sy moer in uitgebrand.”

Kunsmis in die swembad, petrol wat die gras moes laat vrek en een stukkende venster het dus verander in kunsmis in die swembad, ‘n swembadpomp so motor wat seker al uitgebrand het, petrol op die gras, ‘n venster wat aan skerwe geval het, ‘n klapper wat op die gras geval het, nog ‘n venster wat aan skerwe geval het en die klapper wat hopelik die petrol op die gras aan die brand gesteek het toe dit ontplof het.

“Gielieeee! Is dit jy?” roep Ma skielik uit die kombuis.

“Kom ons gaan klap daai biere, ” sê ek vinnig vir Mark en Andre. “Ja, Maaa!” roep ek terug.

Ons het ons fietse in die agterjaart gaan neersit en doodluiters die huis binnegestap. Ma was besig om Tannie Lettie se hare in te draai en Ma self se hare was styf ingedraai met ligpienk en ligblou krullers.

“Het julle al geëet vanaand?” vra Ma. “Julle kan braai as julle wil. Dis nou maar eers halfnege.”

Ek vra nie eers vir Andre en Mark nie. “Dankie, Ma,” en ek gee haar ‘n drukkie.

“Bring tog vir ons bietjie ys,” sê Tannie Lettie.

“Sure, Tannie Lettie, sure.” En toe val dit my ook skielik by. “Ma, moet ons vir Ma en Tannie Lettie ook braai?”

“Kind, jy moenie jou taal so mix nie. Ja, asseblief. Daar’s ekstra bier vir julle in die yskas. Braai en ontspan julle ook. Jy lyk vir my so ge-stress.”

“Ja, relax, kinders!” kekkel Tannie Lettie. “Standerd nege is nie maklik nie, hoor.”

“Ja, fok tog, as jy maar net kon weet,” mompel ek binnesmonds toe ek al by die kombuisdeur uit is.

Ons staan in die agterplaas en op die grond, binnekant ‘n vierkant wat met bakstene gepak is, lê ‘n groot stapel hout. Die hoëtroustel in my kamer se luidsprekers is op die vensterbak staan gemaak en musiek vul die agterplaas.

Ek rol koerantpapierbolletjies om onder die hout in te druk en aan die brand te steek. Ek voel ‘n pluk aan my hempsmou. Andre se hele lyf bewe en hy praat met moeite.

“Julle w..weet wat Sandra, my s…s…sussie gedoen het,” praat hy tussen snikke deur en die pyn sit diep in sy stem.”

Sandra, Andre se tweelingsussie het haarself in die garage opgehang. Ons weet daarvan. Ons ken die pyn wat hom folter. Ek en Mark bly woordloos staan.

“Daai fokken poes! Daai fokken etterlike poes! Daai fokken bliksemse kaksel! Sy het my vertel!” en die rou, seer snikke skeur deur Andre. “Die aand voor…voordat sy… haarself… gehang het…” Andre sak op sy knieë neer. “Hy het haar drie jaar terug, in Standerd 6, hy het gesê sy is mooi en toe… toe…”.

Andre staan op. “Hy het gesê sy is mooi en aan haar gevat en haar daar in sy kantoor verkrag. DIE FOKKEN KONT!!! KONT!!! KONT!!!!” Andre sak weer neer en huil so erg dat hy nie kan asemhaal nie.

In die garage lê stukke ‘square tubing’ waarmee Pa nog ‘n druiweprieel wou aanmekaar gesweis het.

Die skoolhoof. Steunpilaar van die samelewing. Gesaghebber. Opperhoofman oor meer as seshonderd kinders.

Sy grasperk ruik na gebrande gras. Hy probeer planke voor die stukkende vensters sit.

Die stukke ‘square tubing’ kloof sy oogbanke oop en vergruis sy ribbes. Slaan sy knieskywe aan flarde.

Die boeie vreet in ons polse in.

Die knieë in ons rûe slaan die wind uit ons uit.

Die selle is hard en koud, soos ons harte.

Die staatsaanklaer speel toneel en voer ‘n meesterstuk op.

Opsetlike saakbeskadiging, brandstigting, aanranding met die opset om ernstig te beseer.

Ons prokureur het ook darem sy deel gespeel, anders was dit poging tot moord.

Ten minste het ons iets papiere darem iets gewys toe ons by die verbeteringskool opdaag…

Die houtstapel in die agterplaas het nooit gebrand nie.

Category: Gielie  9 Comments

Trein na Margate

“Ma, ek wil see toe gaan,” neul ek aan die einde van Graad 2, so maand voordat die skole sluit vir die lekker lang Desembervakansie.

Ma het buitekant op die draad tuinstoel in die skaduwee van die bloekomboom gesit en ‘n geelperske geëet. Op die draad tafeltjie was die asbakkie oorvol sigaretstompies, ‘n kwartbottel wodka en ‘n glas waaruit sy af en toe gesluk het.

“Jy was nou die dag see toe,” het sy geantwoord, die perskepit in die tuin in gegooi, ‘n sluk wodka gevat en ‘n sigaret aangesteek. “Met die dat jou Pa al weer in Sentraal is, moet ek in elk geval werk. Ons kan nie weg gaan nie.”

“Maar Ma werk dan nie nou nie,” het ek aangehou. “En ek was laas see toe nog voordat ek in die skool was.”

“Dit is my middag af. Die see is in elk geval vol haaie,” het Ma die gesprek afgesluit, opgestaan en oorgeloop na die buurvrou, Tannie Lettie toe.

Ek was goed vies en baie lus om see toe te gaan. Die ander kinders in die klas het vertel hulle gaan die vakansie weg.  Die meeste see toe en die ander Bosveld toe. Ek het vir my klasmaats vertel ek gaan ook see toe, want ek het gehoop Ma sou ja sê. As Sentraal naby die see was, het ek sommer by Pa gaan bly, maar dit was in Pretoria en ver van die see af.

Die volgende dag vertel ek nogsteeds ek gaan see toe. My planne was agtermekaar. Ek gaan wegloop Margate toe, na Ouma toe. Ek was nie eers seker of Ouma ooit nog in Margate gebly het nie, maar dit is waar ons gebly het toe ons die vorige keer see toe was.

Wonder bo wonder verras Ma my toe en laat weet ek gaan see toe! Net ek, want sy moet werk. Ouma het nog in Margate gebly en Tannie Lettie het met die idee vorendag gekom dat ek met die trein soontoe kan gaan. Haar seun, Bennie, was ‘n korporaal in die Weermag en ek gaan saam met hom die trein vang, want hy en klomp van sy vriende gaan ook Margate se kant toe.

Die dag wat die skole gesluit het, het ek nie skool toe gegaan nie. Ek moes die trein om 10:30 die oggend vanaf Florida-stasie na die Johannesburgse stasie haal en dan daar wag tot 18:00 om die trein na Margate toe te haal. Ma het ‘n briefie vir my geskryf wat ek moes wys as iemand my voor 13:00 gevra het hoekom ek nie in die skool was nie. Ma het gewerk die middag en al kon ek die laatmiddag bus gevat het, wou ek my reis met die trein begin. Toe Tannie Lettie vertel het dat die treine vol gaan wees omdat die skole sluit, het ek breed geglimlag toe Ma sê ek hoef nie die laaste dag skool toe te gaan nie.

Ma en Tannie Lettie het die vorige aand te veel wodka afgesluk in die kombuis en het vergeet om vir my te pak. Die oggend was ek vroeg op en het self die tas uit die boonste kas gehaal en gepak. Ma het winddronk gegroet en werk toe gegaan nadat sy my mooi vertel het om nie na vreemdelinge te luister nie en as iemand met my sukkel moet ek na die spoorwegpolisie toe hardloop. Sy het seker gemaak ek het geld en die treinkaartjie en toe my ‘n drankasem-soen gegee en werk toe gegaan. Ek dink sy het toe nog by die haarkapper gewerk.

So teen 08:00 was ek al baie opgewonde. Skielik wonder ek toe of daar slaapgoed in die trein is en gaan pluk ‘n kombers en kussing van my bed af. Ek sit toe ‘n rukkie en dagdroom oor die see en onthou die vorige keer wat ons by Ouma gaan kuier het, was dit ‘n entjie se stap strand toe. Net daar besluit ek my fiets gaan saam met die trein see toe.

Ek het my fiets uit die garage gaan haal, my tas, kussing en kombers op die voorstoep neergesit, die voordeur gesluit en die sleutel onder die blombak weggesteek. Die tas, kombers en kussing het ek op die middelpyp van my fiets se raam gebalanseer en stasie se kant toe gery. Halfpad het ek amper my gat afgeval toe die punt van die kombers in die ketting gegaan het. Die kussing het in die pad geval en op die kombers se punt was ‘n lang oliestreep.  Ek het so met my bagasie op die fiets gesukkel, vir ‘n oomblik het ek daaraan gedink om die kussing en kombers net daar langs die pad te los.

By Florida se stasie het ‘n lid van die spoorwegpolisie my onmiddellik voorgekeer en wou weet waarnatoe ek op pad was en hoekom is ek nie in die skool nie, want die skole het nog nie gesluit nie. Ek het hom Ma se briefie gewys en toe help hy my om al my bagasie op die trein te kry.

By die stasie in die middestad van Johannesburg aangekom, het die paniek my amper beetgepak. Daar was baie treine en fluite en geraas en mense en tasse en goed. Ek was baie naby aan trane, toe stamp iemand my nog om ook dat my fiets klaterend val en die kombers en kussing gly eenkant toe oor die vloer. Die spoorwegpolisie het weereens tot my redding gekom. Die man het tot gereël dat hulle sal seker maak ek klim op die regte trein en my na hulle kwartiere toe geneem dat ek my bagasie daar kan los en sommer onder hulle wakende oë daar kon wag ook tot 17:30. Hulle sou ook  sommer vir Bennie opspoor wat teen 15:00 se kant daar sou opgedaag het.

Vir middagete het ek vir my ‘n hamburger by ‘n kafee gaan koop. Die tamatiesous het oor my hemp gedrup en my vingers het ek ook aan my hemp afgevee. Terug by die spoorwegpolisie se kwartiere het daar ‘n man met baie blink goeters op sy skouers met die ander gepraat. Hulle het kort-kort in my rigting gekyk.

Toe die man met die blink goeters na my toe loop, het ek onmiddellik gedink ek is in die moeilikheid. Hy het my skerp, maar tog simpatieke oë aangekyk en gevra of Bennie familie van my is.

“Nee, oom,” antwoord ek toe. “Dis ons bure, Tannie Lettie se seun. Hy is in die army en ek moet saam met hom ry, want my ma en Tannie Lettie het so gesê.” En toe, net vir ingeval Bennie moeilikheid gemaak het, “Maar ek ken hom nie. Hy’s baie ouer as ek en ek het hom baie lanklaas gesien en weet net hoe hy lyk,” voeg ek by. Wat die waarheid was, want ek het hom net van sien geken. Ek haal toe weer Ma se briefie uit en wys dit vir hom.

“Waar is jou Pa?” vra hy toe.

“Hy kom eers oor ‘n paar maande terug, oom,” antwoord ek en wonder wat aangaan.

“Jy gaan nie saam met Bennie Margate toe ry nie, maar een van my manne gaan saam met jou” antwoord die man en ek kry so ‘n gevoel dat daar iewers groot kak is. Iemand bring vir my ‘n koeldrank en ek ontspan.

Brink was die man se van gewees saam met wie ek Margate toe gery het. Die kondukteur wou nog kla oor my fiets, maar Brink het my kombers en kussing en fiets opgetel en die kondukteur het nie verder gesukkel nie.

Brink het my alleen gelos in my kompartement en my streng vertel dat hy net langsaan is en dat ek hom moet roep net wanneer ek wil, want hy sal sorg dat ek vir my ouma gaan kuier, maak nie saak wat nie.

Toe die trein wegtrek, het ek die venster oopgeskuif en vir die mense gewaai. Uiteindelik was ek op pad see toe! Laatmiddag het ‘n mistigheid oor Johannesburg se voorstede gehang en die straatligte wat al aangeskakel was, het dit pragtig laat lyk.

Die treinwiele het ritmies tiktak-tiktak-tiktak oor die spore gerol en ek het aanhoudend by die venster uitgekyk. Toe dit donker was, het Brink my gevat om aandete te gaan koop. Ek hoef nie eers daarvoor  betaal het nie en Brink het seker gemaak ek borsel my tande daarna en toe vir my gesê as die son weer opkom, is ons amper in Margate.

Ek het nie dadelik gaan slaap nie. Ek het tot laatnag nog die ruite oop gelos en uitgekyk buitekant toe. Die sterre was helder en af en toe kon ek dorpsligte of ‘n plaashuis se ligte sien. Daar was skoon beddegoed in die kompartement en toe ek gaan inkruip het, het ek gou aan die slaap  geraak.

Vroeg die volgende oggend het Brink my gevat vir ontbyt en toe ek my oë uitgevee het, was my kombers, kussing en fiets agter op ‘n spoorweg bakkie en laai Brink my by Ouma se huis af. Ouma het my ‘n nat soen op die wang gegee en nog voordat ek uitgepak het, saam met my strand toe geloop terwyl ek stadig op my fiets gery het.

Eers later, toe ek moeg geswem was en langs Ouma op die strand onder die sambreel gesit het, het ek gewonder wat die man by Johannesburg se stasie nou eintlik bedoel het toe hy iets gepraat het van “kontak geslaan in Angola twee dae terug” en “ oorskot nog nie eers in die Republiek nie..”

Category: Gielie  5 Comments

Veldskool

In Standerd 8 was dit weer tyd vir veldskool. Vir Standerd 5 was ons Delmas toe, maar daardie slag was dit Groot-Marico se kant toe. Standerd 5 se veldskool was kak, maar oraait. Teen Standerd 8 strek mens se tienerwysheid mos veel verder en sluit drank, sigarette en meisies in. Behalwe die gebruiklike blikbord, blikbeker, vadoek, tekkies, slaapgoed, tandeborsel en skeergoed ensovoorts was daar tussen my klere ook ‘n paar pakkies Camel 20’s, ses blikkies bier en ‘n Scope tydskrif.

Wat die skoolhoof besiel het om vir Meneer Harmse saam te stuur as die veldskool-onderwyser, sal net hy alleen weet. Meneer Harmse was geensins die sportiewe tipe nie en sy geweldige maag het getuig dat hy ook baie van bier moes gehou het. Meneer Harmse was ‘n yslike groot man, maar sy hart was baie sag. Hy was een van daardie onderwysers wat geen beheer oor die kinders gehad het nie. Ons was natuurlik verheug toe ons hoor dit is hy wat ons gaan vergesel.

Die Maandagoggend daag ons toe by die skool op. Gereed om veldskool toe te gaan. Ma het darem ‘n bietjie geld ook in my hand gestop toe ek gegroet het by die huis. Die skoolhoof het ons streng aangespreek en ons herinner om die skool se naam hoog te hou en afgesluit dat hy “die velle van ons gatte met die rottang sal af bliksem” indien daar sprake van wangedrag sal wees. Hy het ons glad nie banggepraat nie, selfs al het hy die flou vloekwoord “bliksem” gebruik.

Die bus was skaars buite sig van die skool, toe het ek al soos ‘n mak aap by die bus se venster uitgehang en die hardgekookte eier wat Ma onder andere vir my ingepak het as padkos, het pragtig die agterruit van ‘n kar getref wat die bus verbygesteek het. Mark het dit opgevolg met ‘n middelvinger vir die insittendes van die kar. Die busbestuurder was self ‘n paar jaar terug ‘n leerling van die skool en het ongestoord aangery, ten spyte van die bestuurder van die kar wat met flitsende ligte en woeste handbewegings beduie het die bus moet aftrek.

Op pad het Mark ook die beste skoot ingekry. Iets wat amper onmoontlik was. Sy appel het by die oop ruit aan die passasierskant van ‘n kar ingevlieg en iemand binne-in die kar getref. Meneer Harmse het mos iets gemompel van ons moet nie in die bus mors nie, dus het ons al ons lekkergoedpapiere en sakkies en koeldrankblikkies by die bus se ruite uitgegooi. Meneer Harmse het op die heel voorste sitplek in die bus gesit en stip gestaar na die pad. Dit het gelyk asof hy bitter spyt was hy het ooit die onderwys sy loopbaan gemaak.

By die plek aangekom buitekant Groot-Marico, het die bus gestop en ons almal uitgepeul soos ‘n trop wilde diere en langs die bus gestaan en water afgeslaan. En toe wag ons. Meneer Harmse het beteuterd rondgestaan en toe in die rigting van die geboue geloop om te hoor wat gaan vir wat. Die vuurhoutjies en aanstekers het geknars soos baie van ons sigarette aangesteek het.

Na ongeveer ‘n halfuur het Meneer Harmse teruggekeer. Die Bosveld se son was warm en die sweet het in strome teen sy gesig afgeloop. Hy het laat weet ons moet solank ons bagasie aflaai en netjies in drieë pak, terwyl ons wag vir die ander skool om op te daag. In die bus het ons reeds die ander skool wat saam op veldskool gegaan het, bespreek. Dit was een of ander snob skool in die Stad en ons het besluit kak sal hulle kak. Spul ryk mofgatte.

Die snob skool se nuwe bus het aangedreun gekom. Toe die kinders uitklim, was almal eenvormig in hulle skool se sweetpakke geklee. Hulle bagasiesakke was ook almal dieselfde met hulle skool se wapen daarop. Hulle onderwyser het bevele soos ‘n wafferse drilsersant geskree en toe tree hulle aan in drieë voor die bus. Ons het ons gatte geskeur van die lag. Meneer Harmse het iewers die bosse in gestaar, toe omgedraai en in sy besadigde stem vir ons gesê om ook in ‘n afdeling aan te tree.

Vanaf die geboue se rigting het twee mans flink aangestap gekom. Hulle was netjies geklee in kakieklere wat amper soos veldwagters se uniforms gelyk het. Die busse het die perseel verlaat. Een van die mans het begin praat en ons almal welkom geheet. Vir die snob skool vertel hy hoe geëerd hy is dat hulle die veldskool bywoon en hy hoop dat hulle dit baie sal geniet en waardevolle ervaring sal kan opdoen om saam met hulle terug te neem skool toe en dat hulle aan die vooraand staan van hulle volwasse lewe en dat hulle baie gaan leer en al sulke tos.

Vir ons neem hy eenkant toe en begin en eindig met ‘n uitkak en waarsku ons dat die Hel rustig sal wees in vergelyking met die straf wat hy sal toedien as ons nie onsself gedra nie. Hy vertel ons toe ook dat sy militêre diensplig al agter die rug is en dat hy aan die Grens was en al terroriste geskiet het. Die ander man, seker sy regterhand, knik sy kop en beaam alles. Hy sluit toe ook af met die beskrywing van ‘n martelmetode deur iemand se knaters met ‘n vonkpropdraad van ‘n Landrover V8 te skok.

Die man draai toe om en loop na die snob skool toe. Meneer Harmse kry toe sy stem terug. “Julle kan nie dat daai snobgatte julle wen nie,” is al wat hy sê. Grobler, die hoof-roof van die veldskool blaas toe op sy fluitjie en ons tree weer aan voor die bus. Hy wys toe na ‘n boom doer ver en sê die skool wat eerste, met al hulle bagasie om daai boom en terug is, doen nie skoonmaak diens vandag nie. Hy blaas weer sy fluitjie en ons laat spaander met ons bagasie. Meneer Harmse se woorde is nog vars in ons koppe. Dis net kinders en bagasie en stof en chaos. Drie van die snob skool se kinders word gepootjie en later, toe ons skool eerste weer aangetree is, sukkel nog een van hulle terug. Hy is naby aan trane en sy sweetpak is geskeur. Iemand het hom glo met die vuis aan die kant van die nek geslaan en toe val hy in ‘n doringbos. Grobler verduidelik hulle dat die badkamers môre-oggend blinkskoon moet wees en dat hulle ook die potte in die kombuis moet skrop.

Grobler sê toe dat ons tien sekondes het om voor die slaapkwartiere aan te tree en blaas weer sy fluitjie. Daar is weer net stof en bagasie en kinders en chaos. Twee van die snob skool se sportsakke, met hulle skoolwapen op, word gegryp en in die bosse langs pad in geslinger. Hulle tree weer laaste aan. Ons – 2, Snob-skool – 0.

Grobler verduidelik toe dat vorige jare die kinders van die verskillende skole saam in twee groepe verdeel is, om samewerking, eenheid en gees tussen die twee skole te bevorder, maar hierdie jaar slaap Snob-Skool in die kaserne aan die oostekant en ons in die kaserne aan die westekant. Grobler het baie onseker gelyk, so asof hy ‘n baie belangrike besluit moes neem, om ‘n bloedbad te voorkom.

Mark het ons toe na ons kaserne toe gedril. Dril, kon ons. Ons het netjies gedril. Regop en trots. Arms skouerhoogte geswaai. Sommer net om die Snob-Skool te wys.

Die kaserne was eintlik maar net ‘n saal met veertig dubbelbeddens. Een bo, een onder. Twintig van hulle weerskante. Ek het aan die agterkant, saam met die ander rokers, op die boonste bed slaapplek gekry. Teen die muur was daar al jaartalle uitgekrap. Ek het my knipmes uitgehaal en ook die jaartal uitgekrap in krom, skewe letters. “Augustus 1980”. En toe, net daaronder, Poes.

Die fluitjie het weer geblaas en Grobler het gebulder ons moet aantree met ons eetgerei. Middagete het bestaan uit witgekookte hoender, mielierys, gekookte koolblare, twee snye brood en flou lemoenkoeldrank wat uit ‘n groot blink kan in ons bekers getap is. Dit het gelyk asof die meeste kinders van Snob-Skool hulle kos in die asblikke uitgekrap het, waar baie van ons gaan vra het vir ‘seconds’.

Ek kon nie wag om in die veld te gaan rondloop nie, dit was immers VELDskool, maar na ete moes ons klomp klein klippies vat en ‘n wapen vir ons groep uitpak en daarna moes iemand verduidelik van die simboliek van ons wapen.

Dit het ons sowat vyf minute geneem om ‘n driehoek met die klippies te pak. Die Wiskunde-onderwyseres, Juffrou Smith, het mos gesê driehoeke is baie sterk en verleen sterkte aan baie strukture soos brûe ensovoorts.

Snob-Skool het ‘n intrinsieke ontwerp met hulle klippies gepak en toe na die tyd verduidelik van die anker wat standvastigheid beteken, en die kruis wat Christus voorstel en hulle geloof in die Skepper en die arend wat na vryheid verwys en die sirkel na eenheid en die boom na groei en nog klomp ander goed.

Die middag het ons ‘touch rugby’ gespeel en drie van Snob-Skool was in die grond in geduik. Maar iewers het iemand weer nie die program deurdink nie. Ons ‘straf’ omdat ons met die klippies-wapen verloor het, was om op te skep tydens aandete! Genade tog!

Iewers kruip die noodlot ook toe in en ons braai daardie Maandagaand. Ons het Snob-Skool goed gespyker met die vleis toe ons moes inskep. Ons het baie lekker gebraai. Ons – 3, Snob-Skool – 1. (Klippies-wapen pak was in elk geval ‘n klomp tos, so hulle wen tel nie eintlik nie, maar ter wille van regverdigheid kon hulle maar die een punt gekry het.)

Die aand toe rook ons tot laat in die kaserne en ‘n paar van ons drink ‘n bier of wat. Toe onthou iemand van Snob-Skool wat nog die badkamers moes skoonmaak en ons gaan bemors dit verskriklik deur taai ghwelle orals te spoeg, die toilette mis te pis en nat toiletpapier teen die mure en spieëls vas te gooi. En kyk, as mens dom is, moet jy kak. Snob-Skool gaan kla toe by Grobler oor die toestand waarin die badkamers was, maar eers nadat hulle skoongemaak het! Ons ontken toe alles en beskuldig hulle van jaloesie, waarop Grobler geantwoord het ons moet ophou om ons “soos kaffers te gedra” want hy gaan vir ons “van ‘n kant af opfok”.

Die tweede dag het rustig verloop. Tydens ontbyt het Grobler laat weet slegs die kombuispersoneel skep kos in en het Snob-Skool nie kans gehad om ons terug te spyker met die inskep nie. Hahaha! Ons moes ‘n klipmuur in die veld gaan bou deur plat klippe opmekaar te stapel en al was ons meer as ‘n uur voor die tyd klaar, het ons muur baie beter gelyk en was baie stewiger.

Snob-Skool het egter besluit om terug te slaan en laat saans, het vier van hulle grootste brekers by ons kaserne opgedaag. Wat hulle daar wou doen, weet nugter alleen, maar hulle is daar weg met geskeurde klere en die een linkeroor was vol tandepasta gespuit.

Snob-Skool moes ernstig gaan kla het, want die Woensdag toe jaag Grobler ons donker-oggend uit die beddens, laat elkeen van ons ‘n moerse groot klip kry en jaag ons kilometers vêr die veld in, elkeen met sy klip. Toe ons seker die grensdraad van die plaas bereik het waarop die veldskool was, het Grobler sy bakkie omgedraai en aan ons gesê ons het tien minute om terug te wees anders kry ons nie ontbyt nie. Daar was nie ‘n manier wat ons dit sou maak nie en ons het lekker rustig teruggeloop en gerook.

Die kasernes het elkeen hulle eie watertenk gehad. Ons gaan klim toe teen die stellasie op en gaan was ons so drie-drie- lekker in Snob-Skool se watertenk. Ek Johan en Andre was laaste en kak toe ook sommer in hulle watertenk toe ons klaar gewas het. Later die middag kom sê Meneer Harmse ons moet sê as van ons naar en siek voel of maagwerkings het, dan sal Grobler vir ons pille gee. Ons almal maak toe asof ons verskriklik siek is en gaan kry medisyne, wat ons nie gedrink het nie, terwyl Snob-Skool se kinders bleek-groen in hulle gesigte is.

Met die maagsiekte, moes ons toe skaak speel, want Grobler en die onderwysers weet nie wat om met ons te doen nie. Ons hardloop net so baie badkamers toe, maar om te gaan rook. Snob-Skool kry toe nuwe hoop met die skaakspelery, maar op een of ander manier het Mark as die kampioen uitgetree. Sonder om te kroek. Hy was al van kleins af baie goed met skaak.

Die Vrydag toe die kinders van Snob-Skool in hulle bus geklim het en huiswaarts gekeer het, was van hulle nogsteeds siekerig. Hoe daardie rit afgeloop het, sal ek nie weet nie.

Dit was maar net enkele hooftrekke van die veldskool.

Die tye wat ons die hindernisbaan gedoen het, het ons darem ‘n paar kere ook verloor. Tydens ‘n debatkompetisie een aand het nie een van ons iets te sê gehad nie. By die snoepie wat na aandete oopgemaak het, kon ons nie veel koop nie. Die ander skool se kinders het egter die plek omtrent leeg gekoop elke aand. Die een in wie sê oor ek die tandepasta gedruk het, moes dokter toe gaan, maar al was sy pappie moerig en wou almal dagvaar, was dit te donker te donker om te sien wie dit was, of hy was te bang om te sê wie dit was.

Andre het ook laat een aand gegaan en allerhande items uit die ander skool se sportsakke gaan steel, soos onder andere ‘n verkyker en ‘n Walkman. Ons vermoed hy het geld ook gesteel, want vanaf die Woensdag het hy besonder baie by die snoepie bestee. Bertus het ook nogal baie geld gehad vir die snoepie, want hy het twee Scopes, ‘n pakkie sigarette en ‘n Bunny Girl tydskrif gaan verkoop aan hulle. Ek het my Scope gaan ruil vir ‘n pakkie Winston en een blikkie bier by een van hulle, dus was van hulle ook nie so onskuldig nie. Mark het gesê hy het een aand baie laat ook dagga geruik daar. Ander het gesê dit was een van die terreinwerkers wat agter die kasernes gebly het, terwyl ander weer gesê het dit was Meneer Harmse, want iemand het hom glo daar gewaar.

En so het die veldskool van Standerd 8 ook op ‘n einde geloop. Meneer Harmse was natuurlik te bang om vir die hoof te gaan rapporteer dat hy geen gesag oor ons gehad het nie en het vir die hoof gesê ons het almal onsself puik gedra. Die Maandag tydens saal opening het die hoof ons ook bedank daarvoor.

Category: Gielie  Tags:  5 Comments

Die Gesteelde Kar

Die einde van die sewentigs en die aanbreek van die tagtigs was vir my ‘n baie lekker tydperk. Behalwe die rooi kol om my Aardrykskunde-simbool, het my rapport aan die einde van standerd 7 baie goed gelyk. Met ‘n gemiddelde D-simbool en net een druipvak, het die familie hoop gehad dat ek ook tot die elite sou uitstyg wat nie net die komende standerd 8 nie, maar ook standerd 9 en die magiese, amper onbereikbare “Matriek” eendag sou slaag.

26 Maart 1980 het ek my sestiende verjaarsdag beleef. Dit was ook sommer die begin van ‘n lekker langnaweek. Die 27ste was Goeievrydag en Maandag, die 30ste, was Paasmaandag. Ek het darem die oggend voordat Pa my by die skool gaan aflaai het, ‘n bier saam met hom gedrink en een van sy Lexington’s gerook.

Ma en Tannie Lettie, die buurvrou, het by die kombuistafel gesit en lang glase vol wodka en lemoensap gedrink terwyl die asbakkies oorgeloop het. Tannie Lettie was juis toe ook afgesê deur haar kêrel wat nie sy vrou wou skei nie en sy het die liefdesteleurstelling saam met die vieringe van my sestiende verjaarsdag verdink. Ma het haar getrou bygestaan deur die bottels wodka uit die linnekas te gaan haal.

Ma het planne gehad dat ek die Saterdag ‘n lekker partytjie by ons huis kon hou vir my verjaarsdag. (Die Vrydag was buite die kwessie want die drankwinkels was toe op die vakansiedag.) Partytjies by ons huis was altyd baie gewild onder die kinders by die skool. Ma het nie worries gehad nie en selfs van haar wodka opgeoffer om ‘n lekker sterk pons te maak en die yskas reggepak sodat daar plek is vir die bier wat van die kinders saamgebring het. Tannie Lettie het ook altyd lekker saamgekuier, maar ek kan nie nou onthou of sy ook bier saamgebring het nie. Ek dink sy het net saam gedrink.

Die vibe by my partytjie was Saterdag egter nie so lekker nie. Die meeste van my vriende was saam met hulle ouers Durban toe vir die langnaweek. Mark, wat ‘n bankie moes bring, was na sy pa toe wat in Nelspruit gebly het. Lindie het sedert standerd 6 in ‘n regte klein rebel ontaard en ek het haar by Shaun afgevry. Shaun was so moerig, hy het ook nie partytjie toe gekom nie. Teen laatmiddag was die hele partytjie dood en Ma en Tannie Lettie het lankal dronkverdriet gehad. Pa het nagskof by die Poskantoor in die middestad van Johannesburg gewerk en was ook nie tuis nie.

Ek en Johan het verveeld in die sitkamer gesit en rook, toe die telefoon lui. Dit was Lindie wat my gelukwens met my verjaarsdag. Skielik vang ek toe die bright spark en vra Lindie of sy lus is om uit te gaan. “Pa het gesê ek kan die kar maar leen,” lieg ek toe sommer by. Sy is toe ook sommer dadelik baie opgewonde en ons reël dat ek haar oor ‘n uur ‘n blok vanaf haar huis oplaai. Sy sal vir haar ouers sê sy gaan by een van haar vriendinne kuier. Die betrokke vriendin was in Umhlanga saam met haar ouers, dus is alles reg vir die aand.

Johan was toe ook dadelik game en het van Pa se aftershave op sy wange gespat en sy hemp ingesteek en sy hare met nat vingers plat agteroor teen sy kop vasgeplak. Ek het vir myself varsgestrykte klere aangetrek, ‘n oormaat reukweerder oor my lyf gesproei en Pa se aftershave het soos ‘n wolk om my gehang. Ma was uit soos ‘n kers, maar ek het nietemin suutjies in die gang af gesluip en die Ford se sleutel van die rakkie afgehaal. Pa was trots op sy Ford Fairlane 500 sedan, maar ek wou nie die vaalbruin Volla se sleutels vat nie. Wat is die kanse in elk geval dat Pa ooit gaan weet ek het die Fairlane gery? Hy werk en Ma is uitgepass, het ek die stemmetjie van my gewete stilgemaak. Ek steel mos nie die kar nie. Dit is Pa s’n en ek bring die kar mos weer terug, later vanaand.

Die kar het voor die enkelgarage gestaan. In die skemerlig het die rooi bakwerk geblink soos goeie rooiwyn by ‘n kaggelvuur. Ek het die deur oopgesluit en agter die stuurwiel ingeklim. Die sitplek was groot en sag. Die Fairlane het baie ruimte gehad. Ek het oor gestrek om vir Johan die deur aan die linkerkant oop te maak. Johan het ses biere by sy voete neergesit. Ons elkeen het ‘n sigaret aangesteek, en toe eers draai ek die sleutel. Die enjin het byna onmiddellik gevat en die 5.7 liter V8 het saggies gebrul. Die sigaret het by my mondhoek uitgehang en ek het die ratkierie by die stuurkolom na “R” toe verskuif. Die “SelectShift Cruise-O-Matic” ratkas het ‘n ligte vibrasie deur die bakwerk laat gaan. Ek het baie liggies met my voet aan die petrolpedaal geraak. Die V8 het diep gegrom, heeltemal anders as die geklater-klater-klater van die Volla. Die kar het agteruit begin beweeg en baie versigtig het ek by die hek uit gery.

Eers ‘n blok verder, waar die straatligte verdof was deur die bome, het ek agtergekom die ligte is nog af. By die volgende stopstraat het ek vir Johan gesê:”Hoor gou hoe klink hierdie pappie,” en die petrolpedaal diep weggetrap. Die agt perde onder die enjinkap het in luiperds verander en diep gebrul. Agter my het iemand in ‘n poeierblou Datsun ongeduldig getoet. Ek het die kierie na “D” toe verskuif en die lepel plat teen die vloer getrap. Nog iemand wat van die kant af gekom het, het hard toeter geplaas, maar die V8 het die kar vorentoe laat skiet en teen die tyd wat die automatic tweede rat gehaak het, was die stopstraat al vêr agter.

Johan het die sespak by sy voete nader gesleep en vir ons elkeen ‘n yskoue Milkstout oopgemaak. Ek het myne diep gesluk. “Kom ons vat gou ‘n draai daar in Ontdekkersweg,” het ek vir Johan gesê en by die volgende kruising regs gedraai sonder om die flikkerlig aan te sit. Die tweede robot was rooi en ek het stilgehou. In die baan langsaan het jongmense in ‘n BMW 2002 stilgehou. Die bestuurder het die revs van die BMW gegooi, so asof hy wou dice. Ek trap toe die lepel van die Ford plat om te wys ek vat hom aan sodra die robot groen slaan, maar die ratkierie was nog in “D” en die Ford hardloop vorentoe, oor die rooi lig, mis ‘n ander kar rakelings en die Milkstout stort uit oor my broek.

Ek en Johan lag kliphard en hy sê vir my: “Looi hom!” en ek looi hom. Die pad is lank en reguit en ek trap hom oop. Ek verminder nie spoed vir ‘n bakkie in die linkerbaan nie en gaan net regs verby sonder om in die spieëltjies te kyk. Ek gooi die leë bierblik by die ruit uit en Johan gee nog een aan. Ek is vol selfvertroue agter die stuur en ons het ‘n wilde rit, vol adrenalien-en V8-aangedrewe spoed, na Lindie toe.

‘n Blok vanaf Lindie-hulle sê huis het ek haar onder die bome in die donker skaduwees sien staan. Ek wou regs langs haar stop, maar misgis my met die afstand en stop ’n hele paar meters verby haar. Sy kom aangedraf en ek beduie vir Johan na die agtersitplek toe terwyl hy vulgêre suiggeluide maak. Ek wou net uitklim om die deur vir haar oop te maak, toe maak sy al self oop en klim in. Sy lyk opgewonde. Sy gee my ‘n vinnige klapsoen op die wang en ek trek weg. Die agterbande skreeu soos wat die V8 die kar vorentoe laat brul. Sy pluk ‘n trui oor haar kop en gooi dit agtertoe. Toe haal sy ‘n pakkie sigarette uit ‘n spierwit handsakkie en ek jaag amper in die randsteen vas toe ek in die lig van haar aansteker sien hoe knap die bloes is wat sy aanhet. “So, waar gaan ons?” vra sy en blaas ‘n bol rook uit. Ja, fok, waarnatoe gaan ons? wonder ek.

“Ons gaan check die hotel daar naby Florida Lake,” sê ek en steek vir myself ook ‘n sigaret aan.
“Iemand lus vir wodka?” vra Johan skielik daar van agter af en gee ‘n kwartbottel van Ma se wodka vorentoe aan. Ek vat aan en maak ‘n groot kap net so uit die bottel uit. Ek wil stik van die skoon alkohol, maar hou my pose en gee vir Lindie aan. Sy sluk ook, stik, vloek en met ‘n “For fuck sakes, het julle nie mix nie?” gee sy dit terug agtertoe vir Johan aan. Ek voel vir ‘n oomblik sleg omdat ek die drank vir Lindie aangegee het, maar hou dan my linkerhand agtertoe en vat die bottel weer by Johan. “STOOOOOOP!” skree Lindie skielik. Ek trap die rempedaal eers mis en toe die tweede keer dat die reuk van gebrande rubber in die lug hang. Die Fairlane kom tot stilstand vêr anderkant die witstreep by ‘n robot wat rooi geslaan het. Lindie gryp die bottel by my en sy vat nog ‘n sluk. “Ry net mooi, asseblief, “sê sy en toe die robot groen slaan trek ek besadig weg.

Florida se strate is besig en ek stop eers langs die meer, vêr weg van die ander karre waar ek nie parallelle parkering hoef te doen nie. Ons stuur die laaste bietjie wodka om en rook elkeen nog ‘n sigaret terwyl ons vir die water kyk. “Kom ons gaan check wat gaan in die hotel aan, ” sê Johan.

“Ja, ek’s heavy lus vir dans,” sê Lindie en sy giggel. Dit klink of haar tong sleep. “Sy klim toe sommer ook uit en maak die deur half toe agter haar.

“Druk daai orige Milkstout voor by jou hemp in, sê ek vir Johan toe ek ook uitklim. “Ons weet nie hoe fokken duur die plek is nie.”

“Jou girl, jy koop vir haar,” sê hy en strompel by die kar uit. Die drie blikke Milkstout maak so duidelik soos daglig ‘n bult onder sy hemp voor by sy maag. Ons steek nog sigarette aan en stap hotel se kant toe. Dit lyk of die plek se disco kook en die musiek kan duidelik gehoor word. By die deur het ons geen troubles nie en ons drie stap reguit in. Ons kry sitplek naby die kroeg. Lindie wil witwyn hê en ek en Johan kap elkeen nog ‘n Milkstout. Die laaste een gee ek vir Johan, want dit het erg bitter begin proe, toe ek kroeg se kant toe stap om vir Lindie nog wyn en vir my sommer rum&coke te gaan kry.

Iemand onthou skielik dis eintlik die viering van my verjaarsdag en ons kap ‘n paar shooters. Ons betrek die dansbaan en dans soos ‘n klomp paloekas, maar geniet ons gate uit. Ten spyte van die feit dat ons al drie kliphard iets geskree het van my sestiende verjaarsdag terwyl ons die shots wegslaan, kom niemand anders iets agter nie, allermins die barman en ons kuier woes.

Op ’n stadium raak Johan weg en keer terug met ‘n streep kots op die voorkant van sy hemp. Lindie ruk haar lyf soos ‘n stukkende porseleinpop rond op die dansvloer en ek voel naar van die daggasmaak in my mond want iewers deur die aand het ek somehow, somewhere ‘n paar trekke van ‘n zol gevat. As ek afgekyk het en iets geregistreer het, sou ek gesien het my eie skoene is vol kots en dat daar ‘n groot piskol op my linkerbroekspyp is.

Iewers rondom middernag, het die plek toegemaak en ons drie strompel saam met die laaste paar mense daar uit. Ons koppe draai van die aarde se dronkgeit. Ons kar slinger toe.
“Fok, waar het ek gestop?” wonder ek hardop toe ons na die parkering langs die meer toe loop.
“Anderkant,” sê Johan. Lindie hang aan my en giggel.

Ons loop anderkant toe. Niemand weet waar sy ‘anderkant’ is nie, maar ons loop soontoe. Lindie word naar en gooi op langs ‘n boom. Ons kry nie die kar nie. Ons gaan weer ‘anderkant’ toe.
Ons ‘anderkant’ toe reg rondom die meer en in die straat langs die hotel af. Die karre word min. Later is daar omtrent geen ander karre meer nie. Ons word so half nugter van al die ‘anderkant’ toe geloop. Johan kry die Milkstout blik wat hy blykbaar langs die kar platgetrap het. Daar is nie ‘n kar nie. Net wielspore in die los grond. Johan sê ons moet nog ‘n keer ‘n draai om die meer loop, maar ek weet sommer die kar is gesteel en my kop is seer en ek is moeg en Lindie wil huil en sy wil huistoe gaan.

“Fok, ou, hier’s moerse kak,” merk Johan op. “Jou pa gaan ‘n fokken hartaanval kry.”

“Ek weet…”

Lindie begin huil. Sy het dronkverdriet en kla iets van haar kat wat laas jaar weggeloop het. Ek slaat ‘n bright spark toe ek die laaste bus by die halte sien intrek.

“Kom ons vang die bus. Ons kry Lindie by die huis en ek en jy gaan net straight huis toe,” sê ek vir Johan.

“Wat de fok, ou! Wat van die kar?” vra hy verbaas.

“Niks. Ons weet net fokkol en dan sal Pa dink die kar is uit die jaart uit gesteel. Dis wat.”

Jislaaik jy is fucked-up verby,” is al wat Johan gesê het terwyl hy saam draf-strompel om nie die bus te mis nie.

By die bushalte naby ons huis klim ons af. Lindie het al opgehou huil en voel net verskriklik siek. Ek ook. Johan ook. Ons stap in die donker stilte met die straat af. By die hek van ons huis gekom, lyk dit asof Lindie skielik ‘n spook gesien het. “Het julle twee Fords?” vra sy en beduie onvas op haar voete.

En daar staan die Fairlane. Reg voor die fokken garage. Pa se Fairlane. “O fok, lyk die polisie het darem die kar vinnig terug gekry, op een of ander manier, maar julle ligte brand nog, so jy gaan vet kak kry, so ek waai,” sê Johan en draf na sy huis toe.

“Laat ek maar die kak gaan vat. Wag jy net hier. My Pa sal jou netnou huis toe vat,” sê ek vir Lindie en loop so vinnig moontlik by die huis in om die kak net oor en klaar te kry. Lindie moes nog dronk gewees het, want sy bly nie daar nie en loop agter my aan, by die huis in.

Pa is goed dronk en hy en Ma dans in die sitkamer. “Hey, Birthday Boy!” skree hy vrolik en gooi vir my ‘n bier. Hy is duidelik stormdronk. “Ek het vroeg klaargemaak en by die hotel by die Lake ‘n paar kappe gaan vat. Toe ek buitekant kom, sien ek die fokken karsleutels is weg. Kos my om met die bus die spaarsleutels te kom haal en weer terug om die kar te gaan haal het.”

My mond val oop. Lindie s’n ook. Pa is so dronk hy het vergeet hy het met die bus werk toe gegaan. Nie die kar nie. Hoe hy vanaf die middestad in Florida geëindig het, sal net hy weet. Seker ook met die bus. Toe hy klaar by die hotel gesuip het, het hy natuurlik sy kar gesien…

“Jou Pa was weer poesdronk toe hy hier aangekom het,” sê my Ma en sy klink net so dronk. Sy struikel en val op die bank neer dat haar panty uitsteek.

Lindie het iemand gebel om haar huis toe te vat. Die volgende dag het ons eers vir Johan nog ‘n rukkie laat sweet, voordat hy ook kon saamlag oor die hele spul.

Category: Gielie  2 Comments

Vars melk

Vat ‘n glas yskoue, vars, volroom melk en sluk dit af. Lekker.

Nog skaars in die skool toe kom ek mos agter die buurman se hond blaf baie vroeg in die oggend. So ‘n irriterende blaffie.

Vanweë ‘n oormaat energie het ek baie vroeg wakker geword. Natuurlik het ek dan die hond douvoordag gehoor blaf. Een of ander tyd dring dit toe tot my deur dat ek moet uitvind hoekom die hond elke weeksdag dieselfde tyd begin blaf vir so tien minute.

Ek vind toe ook baie gou uit. Die melktrokkie ry deur die buurt, en die werker tel die koepons op en vervang dit met melk. Die buurman sit twee koepons uit, en kry twee bottels melk. Die hond blaf vir die melkman. Nie juis vuurpylwetenskap nie.

Twee dae later skraap ek die buurman se melk. Albei bottels. Ek gooi vir my ‘n groot glas vars, yskoue melk en bêre die res in die yskas. My eerste kriminele misdryf, diefstal, het nogal goed verloop.

Die volgende dag het dinge egter begin versuur. Die knorrige buurman het my ingewag, lelik gevloek en met die plathand die snot uit my neus geklap die oomblik toe ek aan die melkbottels raak.

Ek het my les geleer: As jy steel, sorg dat jy nie gevang word nie.

Category: Gielie  One Comment

Sokkies

Nee, nie daardie wollerige goed wat jou ouma vir jou gebrei het of daardie goed wat party mense deesdae vergeet om uit te trek voordat hulle seks het nie. ‘n Properste sokkie-jol in die skoolsaal of iewers. Musiek, dans, sigarette eenkant in die donker rook, dalk selfs ‘n warm bier of twee en as jy gelukkig was, ‘n hand wat oor ‘n meisie se boud kon gly in die donker agter die pawiljoen terwyl jy julle mekaar se mangels lek.

In Standerd 6 het die matrieks mens sommer gou vertel wat gaan vir wat. “Julle is nou ons slawe en oor ‘n maand vergat julle almal julle name tydens die Standerd 6 konsert en direk daarna hou ons ‘n lekker sokkie in die skoolsaal. Dra my tas jou fokken Wurm!”

Sokkies was sinoniem met ABBA, ‘n oormaat naskeermiddel, parfuum, puisies en tiener liefdes-intriges en lastige hormone.

Die hoof het ook elke liewe Maandag na die skoolsokkie met sy bulderende stem en gebalde vuis almal goed laat verstaan dat daar nooit, maar nooit ooit weer ‘n sokkie gehou sal word nie. Iemand het mos weer handuit geruk en op die krieketveld met ‘n kar of motorfiets gaan staan en spin, of dagga gerook of vloekwoorde op die mure geverf of die interkomstelsel se drade geknip ensovoorts. Oor twee weke was daar weer ‘n sokkie gewees.

Sokkies het natuurlik ook van die ouers grys hare gegee. Stories het mos maar ‘n manier om te loop en tienerswangerskappe kom nog altyd voor. Voeg daarby gerugte van vandalisme, dwelms en drankmisbruik en dinge kon baie slapelose nagte veroorsaak het. Dit was darem nie die norm nie. Soos die hoof gebulder het: “… enkele elemente en insidente…”

En dan die gedansery by die sokkies. Ek kan vandag nog nie sakkie-sakkie nie. Ook nie losdans nie. Ek kan net na musiek luister.

Ons skool se luidsprekers en klankversterker was ook meer gemaak vir afkondigings as om musiek in stereo te speel. Maar wie kon en kan nou nie hou van die naald wat oor die groefies van ‘n viniel-plaat gly nie? (As jy wonder waarvan ek nou hier praat, druk die oorfoontjies van jou Ipod in jou ore en aanvaar jy verloor heavy uit.)

Word daar vandag nog ooit sokkies in die skoolsale gehou?

Category: Gielie  3 Comments

Fliek in die skoolsaal

Nou net met die naweek wat verby was, en meer spesifiek die Vrydag wat ons die rooiwyn so gesluk het, en baie gepraat het, val die dinge van fliek in die skoolsaal  mos ook deur. Doer in die laat sewentigs.

Sakgeld was in die laerskool al ‘n probleem, want elke keer wanneer die skool geld wou insamel, was daar ‘n fliek in die skoolsaal vertoon. Die eerste Vrydag na die einde van die maand en die laaste skooldag voordat die vakansie aangebreek het, was nogal gewilde tye vir die skool om ‘n vervelige fliek op die wit skerm op die verhoog te laat vertoon. Tarzan en Herbie en al daai kakkerige flieks. Tydens eerste pouse moes al die kinders gewoonlik in die skoolsaal inbondel om ‘n voorskou van die fliek te sien. Dit het beteken dat die stroop op my toebroodjies teen tweede pouse al erg begin uitloop het.

Die 50c waarvoor ek dan baie mooi vir Ma moes vra, het ook nie baie lank gehou nie. Om die fliek die middag te gaan kyk, was eintlik gedwonge. Dis net so dan het die klasonderwyser(es) tydens registerperiode die 20c-stukke ingesamel. Dan was dit nog 5c vir ‘n sakkie springmielies en 10c vir ‘n pakkie lekkers met fudge en malvalekkers en ‘n plastiekglasie koeldrank. Voeg daarby nog 12c vir ‘n vetkoek met konfyt en gerasperde kaas, of 15c vir ‘n vetkoek met maalvleis, en daai hele 50c het sy gat gesien. Blatante uitbuiting, dit is wat dit was. Mens kon natuurlik die vetkoek gemis het, maar die hoof en sy kapitalistiese onderwysers was fokken skelm. G’n wonder ek het ‘n kommunistiese streep in my gehad nie.

Die skool het altyd stiptelik om 13:15 uitgekom, maar ek was seker die dae wat daar in die middag ‘n fliek vertoon het, het die skoolhoof ekstra baie afkondigings gedoen voordat die laaste klok gelui het, en dan kon ons eers 13:35 by die hekke uitstroom. Teen 13:45 moes jy jou springmielies en koeldrank en goed klaar gekoop het en in die skoolsaal gesit het, gereed vir die fliek om te begin. Daar was dus nie ‘n manier om eers huistoe te gaan en middagete te nuttig en dan weer betyds terug by die skool te wees nie. Jy kon ook nie eintlik jou ma vra vir ekstra toebroodjies nie, en al het sy ingestem, sou daai strooptoebies nie meer so lekker geproe het nie. Die aankoop van ‘n vetkoek vir middagete was dus ook eintlik op jou afgedwing. Suiwer korrupsie, want die hoof se vrou het die vetkoeke gebak en verkoop.

Ek was nogal verlig toe ek in Standerd 6 uitvind daar word nie flieks in die skoolsaal gehou nie. Net sokkie-jolle in die saal…

Category: Gielie  One Comment

Kys

Sommer nog in Graad 1 was meisies al duidelik geklassifiseer as die vyand. Veral vir my, Shaun, Mark en Johan.

“Juffrou, Giel spoeg op die trappe.”

“Juffrou, Shaun kyk by my af.”

“Meneer, Mark trek my hare en steek my boeke weg.”

“Meneer, Johan het gevloek.”

“Juffrou, Giel se boek is nie oorgetrek nie.”

Daardie fyn kla-stemmetjies was die poorte na ‘n pak slae. Ons vier het bankvas gestaan teen die aanslagte van die skoner geslag.

Dit was toe ek veertien was, in die hoërskool, standerd 6, dat die hele pakt tussen ons vier begin verbrokkel het. Eintlik was ons net drie gewees, want Mark het standerd 5 gedruip en ons het hom afgeskryf. Laerskool snuiter. Fokken dom loser.

In die hoërskool was daar elke Donderdag kadette ook. Dit is waar die kak begin het. My skoene was verblindend blink gepoleer.  My hare netjies kort. Die meid het my bruin kortbroek en bruin hemp perfek gestryk. Ek was paraat en het my bewegings flink en met akkurate presisie uitgevoer. ’n Sluwe terroris het nie ‘n kans gestaan teen my drilbewegings nie. Nog minder teen my vermoë met die .22 op die skool se skietbaan. Skerpskutter Giel.

Meneer Le Roux, die onderwyser wat verantwoordelik was vir kadette, het egter een oggend besluit my donsbaard is besig om donker en hard te word. Die uitkak, wat hy my die hele dubbel-periode lank gegee het tydens kadette, het ek gevat. Die middag toe Ma vir my ‘n skeermes gaan koop het, het ek met minagting gedink aan sissies soos Peter O’Toole wat in Murphy’s War gespeel het. Clint Eastwood in Dirty Harry was ook sommer ‘n pissie.

Dit was egter nie net my baard wat verander het nie. Die meisies, wat voorheen vyande was, het vir my al mooier begin lyk. Veral Lindie. Sy was in die slim klas, in standerd 6 A. Ek was in standerd 6 E, maar as ons klasse gewissel het, het ek haar bruin oë, laggende stem en lang blonde hare bewonder as sy verby my geloop het. Lindie was vir my baie mooier as Jillian Jessup wat die vorige jaar Mejuffrou Suid-Afrika was.

Tydens ‘n skoolkonsert praat ek toe die eerste keer met Lindie en vergat my naam deur met my skoen in die vloer van die skoolsaal te skop, te hakkel en te sweet soos ‘n slag-os. Ek laat val ook my kleingeld nadat ek by die snoepie koeldrank gekoop het. Nog voor die skoolkonsert verby was, was ek en Lindie gekys.

Ek dink daardie aand so baie aan Lindie, ek doen nie my huiswerk nie, en kry die volgende dag pak slae by die onderwysers wat die volgende vakke aangebied het: Afrikaans, Engels, Wiskunde, Biologie, Aardrykskunde en Boekhou. Die houtwerkonderwyser was afwesig en my Bybelkunde huiswerk het ek tussen ander periodes afgeskryf. Ons het nie vir Natuur-en Skeikunde huiswerk gehad nie. Die onderwyseres wat Geskiedenis gegee het, het nie ons huiswerk nagegaan nie. Ek het gehou van Duits en my huiswerk was in orde want ek het dit die vorige dag tydens die dubbel Biologie-periodes gedoen.

Tydens pouse het ek gemaak asof ek nie vir Shaun en Johan ken nie en langs Lindie op die grasperk gaan sit en my toebroodjies geëet, sonder om met my mond vol kos te praat, te snuif, my neus met my hempsmou af te vee of oopmond te kou. Nadat ons klaar geëet het, het ek en Lindie gesels oor intelligente onderwerpe soos  sang, kuns, akademie en politiek. Gesprekke wat gehandel het oor die beste metodes vir winkeldiefstal, kettie-skiet, fietswiele afblaas, toktokkie-speel en vensters stukkend gooi, was vir ploerte soos Johan en Shaun.

Shaun het ook intussen begin agterkom meisies is mooi en het pouses by Erika gaan sit. Later toe baklei Shaun en Johan oor Erika, en na die geveg het Johan pouses by Erika gaan sit. My pa was nogsteeds weg, ek het ‘n harde baard gehad en woes appels geswaai, dus het niemand vir Lindie probeer afvry nie. (Theo het eenkeer Lindie se tas gedra, toe stamp ek hom na skool van sy fiets af, slaan hom met die vuis in die gesig, skop hom tussen die bene, vou sy fiets se voorwiel dubbel en vloek sy ma vieslik.)

Ek moes geweet het my en Lindie se geluk kon nie hou nie. My heel eerste kys, met die mooiste meisie in die skool, was gedoem tot ‘n klaaglike mislukking.
Ons verhouding was gebaseer op leuens, van die begin af. Ek het nooit vir Lindie vertel dat my pa nooit by die huis is nie. Ek het myself ook liederlik begin skaam vir my eie ma! Ek wou nie meer gehad het my ma moes my koebaai soen, ‘n drukkie gee of selfs naby my wees as van my vriende, en Lindie, haar kon sien nie.

Ek vertel nie my ma van skoolbyeenkomste, oueraande, of enige iets waar ek saam met daardie rokende, drinkende vrou gesien kon word nie. En ek voel nie eers sleg nie.

Lindie se ma wou toe kom kuier een Saterdag-oggend. Ek kon nie die ramp afweer nie, want toe ek weer sien, lui die voordeurklokkie en ek gaan maak die deur oop en daar staan Lindie en haar ma en in die driveway staan hulle blink Jaguar XJ en die hond is besig om teen die linkervoorwiel te pis.  My ma en tannie Lettie was dronk in die kombuis, besig om te rook en wodka te drink en na Elvis se geteem te luister. Ek moes probeer selfmoord pleeg het deur my asem op te hou, want ek het duiselig geword voordat die suurstofnood my gedwing het om weer asem te haal en Lindie en haar ma binne te nooi. Terwyl hulle binnestap, het ek gehoop ‘n meteoriet tref die huis.

Op ‘n manier kry ek toe vir Lindie buitekant en ons voer die vlugduiwe.  My duiwe was nou wel ingeteel met tortelduiwe, maar hulle het mooi gelyk en vrolik gekoer terwyl ons die saad in hulle kosbakkies in die hok gegooi het.

Skaars tien minute later was Lindie agter haar ma aangesleep na die blink Jaguar toe en hulle daar weg. Ma en tannie Lettie het skoon dubbels gedrink om oor die verdriet te kom van my eerste liefde en my probeer moed inpraat.  Hulle was so aangedaan, hulle het nie eers agtergekom ek rook een van tannie Lettie se Craven ‘A’ sigarette en drink ook ‘n dubbel nie.

My en Lindie se kys was toe ook sommer uit. Lindie se ma het haar verbied om ooit weer met my te praat. Natuurlik het ons nog ‘n rukkie gepraat, totdat ek vir Cecile, wat in standerd 6 B was, ontmoet het. Shaun het toe vir Lindie gegaan en Johan vir Elsa.

Tienerliefde, wat ‘n fokkop…

Category: Gielie  3 Comments